Reuma: pijnlijk, lastig en meestal chronisch

Reuma is een verzamelnaam voor maar liefst 132 aandoeningen.
Men onderscheidt 3 categorieën:  
Ontstekingsreuma: met als belangrijkste kenmerk ontstekingen aan de gewrichten. Reumatoïde artritis en Jicht zijn hiervan de bekendste en meest voorkomende vormen.
Artrose: komt voor bij 1,2 miljoen Nederlanders. Voornamelijk ouderen. Bij artrose wordt het gewrichtskraakbeen aangetast.
Wekedelenreuma: niet de gewrichten maar de omliggende weefsels als kapsels, spieren, banden, slijmbeurzen, tussenwervelschijven en pezen geven klachten. Ze zijn niet ontstoken maar overbelast.  
Op deze pagina bespreken we de meest bekende of voorkomende vormen van reuma. Zie ook het Reumafonds en Reuma patiëntenbond.

Jicht is zeer pijnlijk en wordt soms chronisch

Jicht ontstaat doordat er urinezuur 'neerslaat' in het gewricht, in de vorm van kristallen. Dit kan gebeuren als er te veel urinezuur in het bloed zit. De kristallen veroorzaken de ontsteking en de pijn. Jicht komt voornamelijk in de kleine gewrichten van voeten en handen voor. Begint vaak bij één grote teen. Dat kan zeer pijnlijk zijn. Bij een gewrichtsontsteking wordt het slijmvlieslaagje in het gewricht dikker, produceert extra gewrichtsvocht en vormt uitstulpingen. Dat leidt tot pijn, warmte, zwelling en roodheid in en rond het gewricht. In een later stadium kunnen zelfs het kraakbeen en het bot beschadigd raken. Een jichtaanval kan ontstaan door het gebruik van plastabletten, alcohol, te veel eiwitrijk voedsel, overgewicht en dgl.. Er wordt tevens een erfelijke aanleg vermoed. Jicht is niet helemaal te voorkomen. Rekening houden met eten en drinken kan mogelijk helpen. Huisarts en reumatoloog kunnen pijnstillers voorschrijven en medicatie geven om het urinezuur te verlagen. Meer over jicht.
(Afbeelding RaLiga)

Reumatoïde artritis is een auto-immuunziekte

Komt op alle leeftijden voor, iets vaker bij vrouwen dan bij mannen. De ziekte kent afwisselend periodes waarin deze actief of rustig is. Reumatoïde artritis is chronisch, met andere woorden het gaat niet over. Naast ontsteking van de gewrichten kunnen ook pezen en spieren betrokken raken. Peesscheden zijn tunnels waar de pezen door heen lopen. Deze zijn net als gewrichtkapsels bekleed met een laagje slijmvliescellen. Deze kunnen ontstoken raken waardoor de pees niet meer vrij kan bewegen. Ook dit is zeer pijnlijk.
De oorzaak wordt gezocht in een ontregeling van het eigen afweersysteem. De afweercellen richten zich dan tegen het eigen lichaam. Men noemt dit auto-immuunziekte (auto=zelf, immuun=afweer). De afweercellen ruimen niet alleen indringers op maar gaan ook gewrichten en het gewrichtskapsel van het eigen lichaam te lijf. Hierbij treden ontstekingsverschijnselen op. Het is niet bekend waarom de afweercellen deze fout maken. Arts of reumatoloog kunnen het ziekteproces vertragen en pijnstillers voorschrijven bij een aanval. Meer over artritis.
(Afbeelding RaLiga)

Artrose het meest voorkomend bij ouderen

Artrose is een aandoening van de gewrichten. Zie afbeelding boven. In een gewricht komen twee botten bij elkaar. Om dat bot heen ligt een gladde bekleding: het gewrichtskraakbeen. Als dat kraakbeen beschadigd raakt, kunnen er ook problemen ontstaan met het onderliggende bot. Dit is dan niet meer goed beschermd en kan dikker en misvormd worden. Hierdoor worden bewegingen pijnlijk en zal men het gewricht steeds minder gaan bewegen. Dit veroorzaakt stijfheid en slappere spieren. Artrose ontstaat door natuurlijke slijtage bij het ouder worden. Maar ook overbelasting door bijvoorbeeld sporten of zwaar werk kan een rol spelen.
Op het Artrose blog vindt u actuele informatie. Hier kunt u ook het gratis e-book "Gewrichtspijn, verleden tijd!" downloaden.
Naast reguliere medicatie en pijnbestrijding kan visolie een bijdrage leveren aan soepeler gewrichten. De vetzuren in visolie (omega-3) hebben namelijk een ontstekingsremmende werking. Artrose is weliswaar geen ontstekingsreuma, maar door de wrijving in het artrosegewricht of kraakbeendeeltjes die in het gewrichtsvocht komen, kan artrose wel gepaard gaan met ontstekingen. Ook kan glucosamine worden geprobeerd. Dit zorgt voor de opbouw van gewrichtskraakbeen en dus voor soepeler gewrichten. Naast capsules nu ook in vloeibare vorm verkrijgbaar bij de drogist.
Meer over artrose of het Artrose blog.
Nieuw is de GRADIToefentherapie via een fysiotherapeut. Door een programma van bijvoorbeeld lopen, fietsen en tuinieren worden de spieren verstevigd en de gewrichtsmobiliteit verbeterd. Gevolg: minder pijn en beter bewegen. Hiermee kan mogelijk vervanging van heup- of kniegewricht in de toekomst worden voorkomen of uitgesteld.